BLOG

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Etkinlikleri - Şifreli MetinEğitim ve öğretimde eğlencenin sürece dâhil edilmesi yapılan işi daha etkili hale getirdiği herkes tarafından bilinen bir gerçek. Hele ki hedef kite çocuksa bu durum daha fazla anlam kazandığını rahatlıkla söylenebilir. Bu bakış açısı ile şifreli metini din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimine eğlence ve rekabet katan bir etkinlik türü olarak tanımlayabiliriz. Derslerde kullanılan klasikleşmiş öğretim yöntemleri veya materyal türlerinin öğrencilerin gözünde değerini yitirdiği durumlarda öğretmen, işlevsel ve ilgi çekici yeni teknikler üretebilmelidir. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretimi için alternatif bir öğretim tekniği olarak da görülebilecek bu formata çok da uzak olduğumuz söylenemez. Aslında kimi bulmaca sayfalarında veya bazı din kültürü ahlak bilgisi etkinlik kitabı türündeki basılı yayınlarda basit formatta örneklerini gördüğümüz bir türün Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde yer alan konulara amaçlı ve iyi yapılandırılmış bir formatta uygulanmış halidir. Genel olarak seçilen bir metnin sayılarla şifrelenerek, muhatap kitleye verilen bazı ipuçlarını kullandırarak seçilen metni buldurmayı amaçlamaktadır.

Hazırlaması biraz zahmetli olup aynı zamanda yüksek bir dikkat isteyen şifreli metin etkinliği, din kültürü öğretmeninin işini kolaylaştırırken, öğrencilere de eğlenceli ve öğretici bir din kültürü ve ahlak bilgisi dersi deneyimi sunmaktadır. Hem öğrencilerdeki pozitif algı hem de öğrencilerin öğretmenlerine yönelttikleri olumlu geribildirimler çekilen zahmeti fazlası ile karışmaktadır.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerine uyarladığımız bu etkinlik türündeki temel amaç derslerinde işlenen konularla ilgili bilinçli olarak belirlenen bir ifade, ayet veya mesajı öğrencilere eğlenceli olarak kavratmaktır. Zira uygulama esnasında, öğrenci başarılı bir sonuca ulaşabilmek adına seçilen ifadeyi yüksek bir motivasyonla ve isteyerek defalarca okuyacaktır. Bu durumda ise işlenmekte olan ünite veya konunun özünü yansıtan ve iyi seçilmiş bir metin, ilgili ünite veya konunun öğrenciler tarafından kalıcı olarak öğrenmesine katkı sağlamaktadır.  

 Şifreli Metin Türünde Bir Etkinlik Nasıl Hazırlanır?

İlk iş olarak ünitenin öğrenme hedefleri, konuları, kazanımları gözden geçirilerek önemli ve dikkat çekici bilgi içeren noktaları birkaç cümleyi geçmeyecek uzunlukta anlamlı bir metin haline getirilmelidir. Bu metin din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri için düşünüldüğünde çoğu zaman konuyu iyi yansıtan bir ayet meali, hadis veya özlü söz de olabilir.  Örneğin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin 7. Sınıf düzeyinde yer alan “Hac ve Kurban” ünitesi için Dkab Şifreli Metin“Belirlenmiş alanlarda ihrama girmek, Arafat’ta vakfe yapmak ve Kabe’yi usulüne uygun olarak tavaf etmek haccın fazlarıdır.” gibi özel olarak yapılandırılmış temel bir cümle bu amaç için kullanılabilir. Ya da 6. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin namaz ünitesi için "Ahiret gününde kulun sorguya çekileceği ilk amel namazdır." şeklinde doğrudan işlenmekte olan konu ile alakalı mesaj içeren ayet, hadis veya özlü söz tercih edilebilir. Seçilen ifade gözden geçirilerek dil bilgisi ve imla açısından kontrol edilerek son şekli verilir. Bu haliyle artık şifrelenmeye hazırdır. İfadede yer alan her bir harf rastgele bir sayıya karşılık gelecek şekilde metnin şifresi oluşturulur. Daha sonra metni çözmeye yarayacak ipucu harfler belirlenir. İpucu olarak verilecek harflerin sayısı metnin uzunluğu ve yapısına, en önemlisi de etkinliğin kitlesi olan öğrenci gurubunun düzeyine göre ayarlanması yerinde olacaktır. Son aşamada ise öğrencilerin verilen ipuçlarına rağmen metni çözmede zorlanabilme ihtimaline karşı etkinliği kolaylaştıracak birkaç harf daha belirlenir. Etkinliğin uygulanışı esnasında öğrencilerin zorlandığı notalarda öğretmen bu harfleri de kullanmaları için öğrencilere ipucu olarak verebilir.

 Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Çok kısa bir ifade seçilmemelidir. Gereğinden kısa bir ifade de farklı harf sayısının az olacağından öğrencilerin ya çok kısa bir sürede sonuca gitmelerini sağlayacağı gibi tam tersi çözümsüz de bırakabilir. Çok uzun bir ifade öğrenciler açısından kullanışlı olabilir ancak, hazırlama sürecindeki külfeti artıracağı gibi hata ihtimalini de güçlendirir. Bu etkinlikteki ideal uzunluk 150 ile 400 karakter arasındadır.
  • Oluşturulan etkinlik öğrencilerle birlikte uygulanmadan önce mutlaka bireysel olarak çözülmelidir. Bu sayede hazırlanış sürecinde fark edilemeyen hataların tespit edilerek düzeltilmesi sağlanır.
  • Her etkinlikle harflerin karşılığı olarak farklı sayılar kullanılmalıdır. Örneğin her etkinlikte A harfi 1’e karşılık geliyorsa bir süre sonra öğrenciler bu harfleri ezberleyeceği için etkinlik öğretimsel amacından uzaklaşacak, öğrenciler için ilgi çekiciliğini yitirecektir.

Etkili Bir Uygulama Nasıl Olmalıdır?

  • Etkinliğin altında öğrencilerin metni çözmesini sağlayacak yeterlilikte anahtar harf verilmelidir. Öğrenciler öncelikle bu harfleri kullanarak sonrasında ise ilgili metni tamamlamaya yönelik mantık yürüterek kalan kısımları tamamlayabilirler.
  • Etkinliğin uygulanışı ile ilgili öğrencilere genel bir açıklama yapılmalıdır. Gerekirse bu kapsamda tahtaya örnek bir sözcük yazılarak öğrencilerin anlayabileceği şekilde kavratılabilir. Muhtemelen sadece ilk uygulama öncesinde doyurucu bir açıklama yapmak yeterli olacaktır. Sonraki uygulamalarda öğrenciler etkinliğin bütün detaylarına vakıf olacaklardır.
  • Etkinlik için öğrencilerin seviyelerine göre makul bir süre belirlenebilir. Dinkulturu.org materyal ekibi olarak genellikle hazırladığımız şifreli metin etkinliklerinde 25-30 dakikalık bir süreyi kriter alıyoruz. Kalan kısım ise din kültürü öğretmeninin ilk açıklama ve etkinlik sonunda değerlendirme yapması için yeterli olacaktır.
  • Etkinliğin uygulama sürecini öğrenciler için bireysel bir yarışma tarzına dönüştürmek motivasyonu artıracaktır. (Şifrelenmiş metni ilk kim çözecek, Doğru şekilde çözen ilk üç öğrenci ödüllendirilecektir. vb.) Hatta öğretmenin kendi içinde bulunduğu şartlara göre birtakım kullar da belirlemesi süreç esnasında etkili bir sınıf yönetimine katkı sağlayabilir.
  • Etkinliği önce her öğrencinin bireysel olarak çaba göstermesini, belirli bir aşamadan sonra bireysel uygulamada zorlanan öğrencilerin sayısal çoğunluğuna göre gurup halinde (Örn: sıra arkadaşı ile) devam ettirebilirsiniz.
  • Cevap anahtarının tamamını vermek yerine öğrencilerin zorlandıkları noktada metni çözmelerine katkı sağlayacak bir harf vererek etkinliği tamamlatmak hem öğretmen hem de öğrenciler için daha verimli bir öğretim deneyimi sağlayacaktır.
  • Etkinliğin illaki sınıf ortamında uygulanma zorunluluğu yoktur. Dileyen öğretmen bu etkinliği öğrencilerine ev ödevi olarak da verebilir. Bu yönde bir tercih öğrencinin çevresinden de destek alarak bireysel çaba göstermesine katkı sağlar.

Özellikle son zamanlarda bu türde hazırladığımız etkinlikleri yeni keşfeden, etkinlik hakkındaki pozitif düşüncelerini ileterek, hazırlanışını merak eden din kültürü öğretmeni meslektaşlarımız için umarım açıklayıcı bir yazı olmuştur. Henüz bu türdeki etkinlikleri keşfetmemiş olan dkab öğretmeni meslektaşlarımız da hazırladığımız etkinliklerin tamamını sayfanın en altındaki bölümden indirebilir. Sonraki süreçte hazırlayacağımız etkinliklerden de zamanında haberdar olmak için sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip edebilirsiniz.

Dosyalar:
Name Oluşturulma Boyut İndirilme
pdf.png Zararlı Alışkanlıklar - Şifreli Bulmaca Etkinliği
Tarih 2020-03-04 Dosya Boyutu 272.62 KB İndir 1.632 İndir

pdf.png Kader İnancı - Şifreli Bulmaca Etkinliği
Tarih 2019-10-08 Dosya Boyutu 291.4 KB İndir 6.495 İndir

 

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin içerik ve uygulamaya boyutuna yönelik, diğer branşdaşlarınıza faydalı olabileceğini düşündüğünüz öğretimsel deneyimleriniz bu tarzda yazılı olarak paylaşmak isterseniz buradan veya instagram profilimiz @Dinkulturu.Org üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Yeni eklenen materyallerden zamanında haberdar olmak için Facebook gurubumuza katılabilirsiniz. Gurubu Gör

Dinkulturu.org Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi alanında öğretmen ve öğrencilere herhangi bir menfaat amacı taşımadan materyal sunmayı amaçlayan bir platformdur. Sitemizde yer alan bütün dosyalar öğretmen ve öğrencilerin kullanımı için özel olarak hazırlanıp sunulmaktadır. Hiçbir dökümanın doğrudan veya dolaylı olarak ticari bir maksatla (herhangi bir web platform üzerine yükleyip sağına soluna reklam doldurmak da dahil) kullanılması yasaktır. Ayrıntılı bilgi ve iletişim için tıklayınız.